ទោះបីយ៉ាងនេះក្តីកម្ពុជាត្រូវសម្លឹងទីផ្សារក្នុងតំបន់ឲ្យខ្លាំង ទោះបីបច្ចុប្បន្នទីផ្សារទាំងពីរនេះបានធ្វើឲ្យការនាំចេញរបស់ កម្ពុជាមានកំណើនក្តី។ ការពង្រឹងសមត្ថភាពទីផ្សារក្នុងតំបន់ជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់និរន្តរភាពកំណើននាំចេញរបស់ខ្លួន។
មេរៀន ដែលកម្ពុជាធ្លាប់ទទួលបានម្តងហើយនោះគឺវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ ២០០៨ ។ ពេលនោះការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់របស់កម្ពុជាទៅអាមេរិកបាន ធ្លាក់ចុះដោយសារតែទីនោះជាទីផ្សារធំរបស់កម្ពុជា។ ការបញ្ជាទិញមួយចំនួនធំត្រូវផ្អាក ជាលទ្ធផលរោងចក្រជាច្រើនត្រូវបិទទ្វារ។
គម្រោងដែលអឺរ៉ុបផ្តល់ឲ្យកម្ពុជា «អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងលើកលែងតែអាវុធ» បានផ្តល់ឲ្យកម្ពុជានូវការលើកលែងពន្ធរាល់ទំនិញ ដែលនាំទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប ហើយដោយសារតែគម្រោងនេះបានធ្វើឲ្យការនាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅ អឺរ៉ុបមានសន្ទុះ។ ប៉ុន្តែនៅពេលខាងមុខប្រសិនបើគម្រោងនេះត្រូវដកចេញ កម្ពុជាប្រឈមការប្រកួតប្រជែងទាំងបរិមាណ និងគុណភាព។
របាយការណ៍ពាណិជ្ជកម្មនាំចេញរបស់កម្ពុជា ចេញផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់នៅឆ្នាំនេះបង្ហាញពីសញ្ញាវិជ្ជមានច្រើន បន្ទាប់ពីពិភពលោកបានស្ទុះងើបពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកល។
ការនាំចេញអង្ករ សម្លៀកបំពាក់ និងទំនិញកសិកម្ម កើនឡើងពីមួយត្រីមាសទៅមួយត្រីមាស។ ទីផ្សារធ្វើឲ្យការនាំចេញរបស់កម្ពុជាមានកំណើនគឺ អឺរ៉ុប និងអាមេរិក។
ការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់របស់កម្ពុជាទៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកនៅឆមាសទីមួយឆ្នាំនេះ បានកើនឡើង៣២ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាពីឆ្នាំទៅ។ ការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ទៅអាមេរិក កើនឡើង១៧ភាគរយ សរុបជាទឹកប្រាក់គឺ ៩៦០លានដុល្លារ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលឆ្នាំមុន។ ចំណែកការនាំចេញទៅកាន់អឺរ៉ុបកើនឡើង៥៤ភាគរយ ដល់៥៣២លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានេះ។
ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារផ្សេងៗទៀត ដូចជា កាណាដា ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង កើនឡើង៤៩ភាគរយ ដល់ ៣៦៦លានដុល្លារ។
ទាំងនេះបង្ហាញថាអាមេរិក និងអឺរ៉ុប នៅតែជាទីផ្សារធំសម្រាប់ទំនិញនាំមុខរបស់កម្ពុជា។ ប៉ុន្តែនិន្នាការនេះនឹងនៅយូរអង្វែងសម្រាប់កំណើននាំចេញរបស់ កម្ពុជាដែរទេ ខណៈព្យុះហិរញ្ញវត្ថុចេះតែបន្តកើតឡើង ម្តងហើយម្តងទៀតលើប្រទេសសមាជិកអឺរ៉ុប និងអាមេរិកនោះ។
វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ ដែលកំពុងរុកកួនសមាជិកអឺរ៉ុប និងអាមេរិក លើកនេះទំនងជាបង្កឲ្យកើតមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកលធ្ងន់ធ្ងរជាង កាលពីឆ្នាំ២០០៨។
ម្យ៉ាងវិញទៀតប្រសិនបើវិបត្តិនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិក នៅបន្តយូរឆ្នាំទៀត ចង់មិនចង់ប្រទេសទាំងនោះនឹងត្បិតត្បៀតការចំណាយ ហើយអាចនឹងធ្វើការនាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅទីនោះត្រូវបានកាត់ បន្ថយ។
សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាគ្រប់គ្រងនៃធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុប លោក Coene Tells L’Echo ព្រមានថា អឺរ៉ុបទំនងជាប្រឈមភាពមិនប្រាកដប្រជានឹងសេដ្ឋកចិ្ចរបស់ខ្លួន រយៈពេលយូរ។ លោកអះអាងថាភាពមិនប្រាកដប្រជានេះ នឹងចាប់ផ្តើមរយៈពេលវែង ដោយកើតឡើងបន្តកន្ទុយគ្នា។
ដើម្បីចៀសវាងវិបត្តិដោយសារតែការពឹងផ្អែកទៅលើទីផ្សារអឺរ៉ុប និងអាមេរិក កម្ពុជាកំពុងតែបង្កើនកម្លាំងនៅទីផ្សារក្នុងតំបន់ ព្រោះវិបត្តិកាលពីឆ្នាំ ២០០៨ មិនបានធ្វើឲ្យប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនៅអាស៊ីមិនរង្គោះរង្គើ ឬប៉ះពាល់ខ្លាំងឡើយ តួយ៉ាងដូចជាចិន និងឥណ្ឌាជាដើម ប៉ុន្តែសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិនបែរជាងើបឡើងយ៉ាងលឿនទៅវិញ។
ម្យ៉ាងការស្ទុះងើបសេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ី ក៏លឿនជាងនៅអាមេរិក និងអឺរ៉ុប ផងដែរ៕
